Προκαταβολή Φόρου Εισοδήματος Επιχειρήσεων: Πώς Υπολογίζεται και Πότε Συμψηφίζεται

Τι Είναι η Προκαταβολή Φόρου

Η προκαταβολή φόρου εισοδήματος είναι ποσό που βεβαιώνεται και καταβάλλεται μαζί με τον κύριο φόρο εισοδήματος, ως προπληρωμή του φόρου της επόμενης χρονιάς. Υπολογίζεται ως ποσοστό του φόρου που προκύπτει από την επιχειρηματική δραστηριότητα, με βάση τα κέρδη του προηγούμενου έτους. Το βασικό χαρακτηριστικό της είναι ότι δεν χάνεται: την επόμενη χρονιά συμψηφίζεται με τον φόρο που θα προκύψει από τη νέα δήλωση.

Ποια Ποσοστά Ισχύουν Σήμερα

Το ποσοστό της προκαταβολής εξαρτάται από τη νομική μορφή της επιχείρησης:

• Φυσικά πρόσωπα με επιχειρηματική δραστηριότητα (ελεύθεροι επαγγελματίες, ατομικές επιχειρήσεις): 55% του φόρου που προκύπτει από την επιχειρηματική δραστηριότητα
• Νομικά πρόσωπα και νομικές οντότητες (ΙΚΕ, ΕΠΕ, ΑΕ, ΟΕ, ΕΕ): 80% του φόρου εισοδήματος που προκύπτει από τα κέρδη του προηγούμενου φορολογικού έτους

Η προκαταβολή υπολογίζεται επί του φόρου μετά την έκπτωση τυχόν παρακρατηθέντων ή καταβληθέντων φόρων.

Πώς Λειτουργεί ο Συμψηφισμός

Η προκαταβολή που καταβάλλεται φέτος δεν αποτελεί οριστικό κόστος. Την επόμενη χρονιά, όταν υποβληθεί η νέα δήλωση και προκύψει ο φόρος εκείνης της χρήσης, η προκαταβολή που είχε καταβληθεί αφαιρείται από το ποσό που οφείλεται. Αν ο φόρος της νέας χρονιάς είναι χαμηλότερος από την προκαταβολή, το υπερβάλλον ποσό συμψηφίζεται ή επιστρέφεται. Παράλληλα, βεβαιώνεται νέα προκαταβολή για τη μεθεπόμενη χρονιά. Αυτό σημαίνει ότι ο μεγαλύτερος κραδασμός ρευστότητας εμφανίζεται κατά την πρώτη χρονιά, ενώ στα επόμενα έτη, αν τα κέρδη παραμένουν σταθερά, η επιβάρυνση δεν γίνεται αντιληπτή.

Η Ειδική Αντιμετώπιση των Νεοσύστατων Επιχειρήσεων

Για φυσικά πρόσωπα που αποκτούν για πρώτη φορά εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα, η προκαταβολή μειώνεται κατά 50%, δηλαδή διαμορφώνεται στο 27,5% αντί για 55%. Ειδικό καθεστώς μειωμένης προκαταβολής προβλέπεται και για νεοσύστατες εταιρείες, με διαφορετικές προϋποθέσεις και διάρκεια, γι' αυτό ο ακριβής υπολογισμός πρέπει να ελέγχεται ανά περίπτωση.

Ένα Πλήρες Παράδειγμα Υπολογισμού

Ας υποθέσουμε μια ΙΚΕ για την οποία από τη δήλωση του 2025 προκύπτει φόρος εισοδήματος 10.000€.

Για έναν ελεύθερο επαγγελματία με φόρο 5.000€, η προκαταβολή 55% ανέρχεται σε 2.750€ και το συνολικό ποσό είναι 7.750€. Αν πρόκειται για το πρώτο έτος επιχειρηματικού εισοδήματος, η προκαταβολή μειώνεται στο 27,5%, δηλαδή 1.375€, και το συνολικό ποσό διαμορφώνεται σε 6.375€. Τα ποσά είναι ενδεικτικά, αλλά δείχνουν πώς η προκαταβολή επηρεάζει τη ρευστότητα της επιχείρησης.

Τι Αλλάζει Μετά τη ΔΕΘ 2026

Στη ΔΕΘ 2026 ανακοινώθηκε μείωση της προκαταβολής φόρου:

• Για τις ατομικές επιχειρήσεις, το ποσοστό μειώνεται από 55% σε 50% από το φορολογικό έτος 2027
• Για τις εταιρείες και τα νομικά πρόσωπα, το ποσοστό των 80% μειώνεται σταδιακά (75%, 70%, 65%, 60%, 55%, 50%), ώστε τελικά να εξισωθεί με αυτό των ατομικών επιχειρήσεων

Τα μέτρα αυτά βρίσκονται σε διαδικασία θεσμοθέτησης, γι' αυτό οι τελικοί όροι και ο χρονισμός ενδέχεται να διαφοροποιηθούν. Για τη χρονιά που διανύουμε, εξακολουθούν να ισχύουν τα ποσοστά 55% και 80%.

Πώς Επηρεάζει η Προκαταβολή τη Ρευστότητα της Επιχείρησης

Το μεγαλύτερο πρακτικό πρόβλημα της προκαταβολής δεν είναι ο φόρος αυτός καθαυτός, αλλά ο χρόνος: ένα σημαντικό ποσό καταβάλλεται πριν η επιχείρηση πραγματοποιήσει τα κέρδη της επόμενης χρονιάς. Σε επιχειρήσεις με εποχικότητα ή με πτώση εσόδων, η προκαταβολή μπορεί να ξεπεράσει τον φόρο που τελικά θα οφείλεται, οπότε η επιχείρηση ουσιαστικά χρηματοδοτεί το Δημόσιο μέχρι τον συμψηφισμό. Γι' αυτό η εκτίμηση της προκαταβολής πριν από την υποβολή της δήλωσης είναι καλή πρακτική.

5 Πρακτικές Συμβουλές Προετοιμασίας

1. Υπολογίστε την προκαταβολή πριν την υποβολή της δήλωσης και προβλέψτε ρευστότητα για το συνολικό ποσό, όχι μόνο για τον κύριο φόρο.
2. Αν αναμένετε σημαντική πτώση κερδών την επόμενη χρονιά, λάβετε υπόψη ότι η προκαταβολή θα είναι υψηλότερη από τον τελικό φόρο και θα συμψηφιστεί ή θα επιστραφεί αργότερα.
3. Αν ξεκινάτε επιχείρηση, ελέγξτε το καθεστώς μειωμένης προκαταβολής για νεοσύστατες επιχειρήσεις.
4. Αξιοποιήστε νόμιμα όλες τις εκπιπτόμενες δαπάνες, γιατί ο χαμηλότερος φόρος μειώνει και την προκαταβολή.
5. Παρακολουθείτε τις νομοθετικές εξελίξεις μετά τη ΔΕΘ 2026, ώστε να προγραμματίσετε τη ρευστότητά σας με τα νέα ποσοστά.