Φορολογικός Έλεγχος Επιχείρησης: Πώς Λειτουργεί και Πώς Προετοιμάζεστε

Γιατί Αυξάνονται οι Έλεγχοι Αυτή την Περίοδο

Η φορολογική διοίκηση μπορεί να εκδώσει πράξη προσδιορισμού φόρου εντός πέντε ετών από τη λήξη του έτους στο οποίο έληγε η προθεσμία υποβολής της δήλωσης. Για υποθέσεις που αφορούν το φορολογικό έτος 2020, αυτό σημαίνει ότι η ΑΑΔΕ πρέπει να έχει κοινοποιήσει τις σχετικές πράξεις έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026, γι' αυτό και οι συγκεκριμένες υποθέσεις τίθενται σε προτεραιότητα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως η φοροδιαφυγή ή η προσκόμιση νέων στοιχείων, ισχύει μακρύτερη προθεσμία παραγραφής.

Πώς Επιλέγεται μια Επιχείρηση για Έλεγχο

Η επιλογή βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε ηλεκτρονικές διασταυρώσεις δεδομένων. Η ΑΑΔΕ συγκρίνει τα στοιχεία που έχει δηλώσει η επιχείρηση με πληροφορίες από πολλαπλές πηγές:

• Τα παραστατικά που διαβιβάζονται στο myDATA
• Τις δηλώσεις εισοδήματος, ΦΠΑ και Ε9
• Στοιχεία τραπεζικών λογαριασμών και ιδρυμάτων πληρωμών
• Δεδομένα από ψηφιακές πλατφόρμες, όπως οι πλατφόρμες βραχυχρόνιας μίσθωσης
• Ασυμφωνίες μεταξύ δηλωθέντος εισοδήματος και επιπέδου περιουσίας ή τραπεζικών κινήσεων

Τα Στάδια ενός Φορολογικού Ελέγχου

Ένας φορολογικός έλεγχος δεν τελειώνει με μία απόφαση, αλλά διέρχεται από διαδοχικά στάδια, καθένα από τα οποία έχει δική του προθεσμία:

1. Εντολή ελέγχου και κοινοποίηση στην επιχείρηση
2. Αίτημα προσκόμισης στοιχείων και βιβλίων
3. Προσωρινός προσδιορισμός φόρου, με βάση τα πρώτα ευρήματα
4. Περίοδος αντιρρήσεων, όπου η επιχείρηση μπορεί να καταθέσει τις απόψεις και τα αποδεικτικά της
5. Οριστική πράξη προσδιορισμού φόρου
6. Δυνατότητα διοικητικής προσφυγής (ΔΕΔ) κατά της οριστικής πράξης

Το κλειδί είναι ο χρόνος: κάθε δικαίωμα πρέπει να ασκηθεί μέσα στο αντίστοιχο χρονικό περιθώριο, διαφορετικά χάνεται.

Ένα Παράδειγμα από την Πράξη

Ας υποθέσουμε μια εμπορική επιχείρηση της οποίας οι διαβιβάσεις στο myDATA για ένα έτος εμφανίζουν έσοδα μεγαλύτερα από όσα δηλώθηκαν στη δήλωση εισοδήματος, με διαφορά ενδεικτικά 8.000€. Η διαφορά μπορεί να οφείλεται σε απλή λογιστική ασυμφωνία, για παράδειγμα σε πιστωτικά τιμολόγια που δεν καταχωρίστηκαν σωστά, αλλά μια απροετοίμαστη επιχείρηση κινδυνεύει να δει τη διαφορά να αντιμετωπίζεται ως αδήλωτο εισόδημα, με φόρο και πρόσθετες επιβαρύνσεις.

Αντίθετα, μια επιχείρηση που διατηρεί οργανωμένο αρχείο και τεκμηριώνει τα πιστωτικά τιμολόγια εντός της περιόδου αντιρρήσεων, μπορεί να αποδείξει ότι η διαφορά είναι λογιστική και όχι φορολογική, αποφεύγοντας τον επιπλέον φόρο. Το ποσό είναι ενδεικτικό, αλλά η λογική ισχύει σε πλήθος πραγματικών υποθέσεων.

6 Βήματα Προετοιμασίας Πριν Έρθει Έλεγχος

1. Ελέγξτε ότι τα στοιχεία που διαβιβάσατε στο myDATA συμφωνούν με τις δηλώσεις εισοδήματος και ΦΠΑ.
2. Οργανώστε το αρχείο παραστατικών ανά έτος, ώστε να μπορεί να προσκομιστεί άμεσα.
3. Τεκμηριώστε κάθε πιστωτικό τιμολόγιο, έκπτωση ή διόρθωση με αντίστοιχο έγγραφο.
4. Ελέγξτε ότι όλες οι προβλεπόμενες δηλώσεις (ΦΠΑ, εισοδήματος, Ε9) έχουν υποβληθεί εμπρόθεσμα.
5. Καταγράψτε και εξηγήστε τυχόν σημαντικές τραπεζικές κινήσεις που δεν προκύπτουν άμεσα από τα βιβλία σας.
6. Ορίστε από νωρίς ένα άτομο ή ένα λογιστικό γραφείο ως σημείο επαφής για τυχόν επικοινωνία με την ΑΑΔΕ.

Τι να Κάνετε Αν Λάβετε Εντολή Ελέγχου

1. Μην αγνοήσετε ούτε καθυστερήσετε καμία κοινοποίηση, γιατί οι προθεσμίες είναι δεσμευτικές.
2. Επικοινωνήστε αμέσως με τον λογιστή σας, πριν προσκομίσετε οποιοδήποτε στοιχείο.
3. Ζητήστε και μελετήστε προσεκτικά την πρόσβαση στον φάκελο του ελέγχου.
4. Καταθέστε αντιρρήσεις εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας, με τεκμηρίωση για κάθε σημείο που αμφισβητείτε.
5. Αν εκδοθεί οριστική πράξη, εξετάστε έγκαιρα το ενδεχόμενο διοικητικής προσφυγής.