ΦΠΑ Εισροών: Ποιος ΦΠΑ Εκπίπτει στις Αγορές της Επιχείρησης και Ποιος Όχι

Η Βασική Αρχή: ΦΠΑ Πωλήσεων μείον ΦΠΑ Αγορών

Ο ΦΠΑ λειτουργεί ως φόρος προστιθέμενης αξίας: η επιχείρηση εισπράττει ΦΠΑ από τους πελάτες της (ΦΠΑ εκροών) και πληρώνει ΦΠΑ στους προμηθευτές της (ΦΠΑ εισροών). Στη δήλωση ΦΠΑ αποδίδει στην εφορία μόνο τη διαφορά. Όσο περισσότερος ΦΠΑ εισροών εκπίπτει, τόσο λιγότερος ΦΠΑ καταβάλλεται. Όταν ο ΦΠΑ εισροών ξεπερνά τον ΦΠΑ εκροών, δημιουργείται πιστωτικό υπόλοιπο, το οποίο μπορεί να μεταφερθεί ή να ζητηθεί σε επιστροφή.

Οι Προϋποθέσεις Έκπτωσης

Για να εκπέσει ο ΦΠΑ μιας αγοράς πρέπει να συντρέχουν οι παρακάτω προϋποθέσεις:

• Να υπάρχει νόμιμο παραστατικό (τιμολόγιο) στο όνομα της επιχείρησης, καταχωρισμένο σωστά στα βιβλία
• Τα αγαθά ή οι υπηρεσίες να χρησιμοποιούνται για τις φορολογητέες πράξεις της επιχείρησης, και μόνο στο μέρος που χρησιμοποιούνται για αυτές
• Να μην εμπίπτει η δαπάνη στις εξαιρέσεις που ορίζει ρητά ο νόμος
• Το δικαίωμα έκπτωσης γεννάται κατά τον χρόνο που ο φόρος καθίσταται απαιτητός, σύμφωνα με τα άρθρα 16, 17 και 18 του Κώδικα ΦΠΑ

Η επιχείρηση που εκδίδει και λαμβάνει παραστατικά ηλεκτρονικά θα πρέπει επίσης να διαβιβάζει και να χαρακτηρίζει σωστά τα παραστατικά στο myDATA, ώστε να αποφεύγονται ασυμφωνίες.

Ο ΦΠΑ που Δεν Εκπίπτει: Ο Κατάλογος του Νόμου

Το άρθρο 30 του Κώδικα Φόρου Προστιθέμενης Αξίας απαριθμεί περιορισμένες περιπτώσεις όπου δεν παρέχεται δικαίωμα έκπτωσης, ακόμη κι αν η δαπάνη έγινε για την επιχείρηση:

• Δαπάνες δεξιώσεων, ψυχαγωγίας και φιλοξενίας γενικά
• Δαπάνες στέγασης, τροφής, ποτών, μετακίνησης και ψυχαγωγίας για το προσωπικό ή τους εκπροσώπους της επιχείρησης
• Αγορά, εισαγωγή ή ενδοκοινοτική απόκτηση επιβατικών αυτοκινήτων ιδιωτικής χρήσης έως εννέα θέσεων, καθώς και μοτοσικλετών και μοτοποδηλάτων
• Σκάφη και αεροσκάφη ιδιωτικής χρήσης που προορίζονται για αναψυχή ή αθλητισμό
• Οι δαπάνες καυσίμων, επισκευής, συντήρησης, μίσθωσης και κυκλοφορίας των παραπάνω οχημάτων
• Ορισμένα καπνικά και αλκοολούχα προϊόντα, υπό τις προϋποθέσεις που ορίζει ο νόμος

Οτιδήποτε δεν περιλαμβάνεται ρητά σε αυτόν τον κατάλογο, και ταυτόχρονα συνδέεται με φορολογητέες πράξεις της επιχείρησης, εκπίπτει κανονικά.

Επιβατικό ή Φορτηγό: Η Διαφορά που Κοστίζει

Το πιο συχνό σημείο λάθους είναι τα οχήματα. Ο περιορισμός αφορά τα επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης έως εννέα θέσεων, και καλύπτει όχι μόνο την αγορά, αλλά και το leasing, τα καύσιμα, τη συντήρηση, τις επισκευές και τα τέλη κυκλοφορίας. Αντίθετα, ο ΦΠΑ των φορτηγών και των επαγγελματικών οχημάτων εκπίπτει κανονικά. Η εξαίρεση για τα επιβατικά που προορίζονται για μεταπώληση, ενοικίαση ή μεταφορά επιβατών (π.χ. ταξί, σχολές οδηγών) ισχύει ανάλογα με τη δραστηριότητα. Έχει διατυπωθεί πρόταση για ειδικό καθεστώς μερικής έκπτωσης ΦΠΑ στα αμιγώς ηλεκτρικά εταιρικά οχήματα, αλλά, σύμφωνα με πρόσφατη δημοσίευση, δεν έχει ακόμα θεσμοθετηθεί και ισχύει ο γενικός κανόνας.

Μικτές Δραστηριότητες και Αναλογία (Pro-Rata)

Αν μια επιχείρηση πραγματοποιεί και φορολογητέες και απαλλασσόμενες πράξεις, ο ΦΠΑ εισροών που αφορά και τις δύο κατηγορίες εκπίπτει μόνο κατά το μέρος που αναλογεί στις φορολογητέες πράξεις. Αντίστοιχα, όταν ένα αγαθό ή μια υπηρεσία χρησιμοποιείται και για επιχειρηματικούς και για προσωπικούς σκοπούς, εκπίπτει μόνο το επιχειρηματικό μέρος. Επιχειρήσεις που ανήκουν στο ειδικό καθεστώς απαλλαγής μικρών επιχειρήσεων δεν χρεώνουν ΦΠΑ στις πωλήσεις τους, αλλά και δεν εκπίπτουν ΦΠΑ εισροών. Ο υπολογισμός της αναλογίας εξαρτάται από τα στοιχεία κάθε επιχείρησης και πρέπει να γίνεται με τη βοήθεια λογιστή.

ΦΠΑ και Φόρος Εισοδήματος: Δύο Διαφορετικοί Κανόνες

Ένα από τα πιο συχνά σημεία σύγχυσης είναι ότι ο ΦΠΑ και ο φόρος εισοδήματος έχουν ξεχωριστούς κανόνες έκπτωσης. Μια δαπάνη μπορεί να εκπίπτει από το φορολογητέο κέρδος και ο ΦΠΑ της να μην εκπίπτει, και το αντίστροφο. Για παράδειγμα, στα επιβατικά οχήματα ο ΦΠΑ δεν εκπίπτει, αλλά το συνολικό κόστος της δαπάνης (καθαρό ποσό και ΦΠΑ) καταχωρίζεται ως έξοδο και μπορεί να μειώνει το φορολογητέο κέρδος, εφόσον πληροί τις προϋποθέσεις του φόρου εισοδήματος. Αντίθετα, στις δαπάνες ψυχαγωγίας, σε γενικές γραμμές δεν εκπίπτει ούτε ο ΦΠΑ ούτε η ίδια η δαπάνη από το εισόδημα. Για αυτό κάθε δαπάνη πρέπει να ελέγχεται ξεχωριστά και για τους δύο φόρους.

Δύο Παραδείγματα Υπολογισμού

Τα ποσά είναι υποθετικά και χρησιμοποιούνται μόνο για να δείξουν τη λογική του υπολογισμού.

Τα Πιο Συχνά Λάθη

1. Έκπτωση του ΦΠΑ επιβατικού αυτοκινήτου, καυσίμων ή συντήρησης στη δήλωση ΦΠΑ
2. Έκπτωση του ΦΠΑ σε δαπάνες δεξιώσεων, φιλοξενίας και ψυχαγωγίας
3. Έκπτωση ΦΠΑ από παραστατικό που δεν είναι στο όνομα της επιχείρησης ή δεν έχει καταχωριστεί σωστά
4. Παράλειψη επιμερισμού του ΦΠΑ σε αγορές μικτής χρήσης, επαγγελματικής και προσωπικής
5. Σύγχυση ανάμεσα στην έκπτωση του ΦΠΑ και στην έκπτωση της δαπάνης από το εισόδημα
6. Παράλειψη εγγραφής του ΦΠΑ εισροών από υπηρεσίες του εξωτερικού (reverse charge), με αποτέλεσμα να χάνεται δικαίωμα έκπτωσης ή να δημιουργείται ασυμφωνία

6 Πρακτικές Συμβουλές

1. Ζητάτε πάντα νόμιμο παραστατικό στο όνομα και με τα σωστά στοιχεία της επιχείρησής σας.
2. Πριν από κάθε αγορά οχήματος ή leasing, ελέγχετε αν είναι επιβατικό ή επαγγελματικό και υπολογίστε τον ΦΠΑ που δεν θα εκπέσει.
3. Διαχωρίζετε στα βιβλία τις δαπάνες φιλοξενίας και ψυχαγωγίας από τις υπόλοιπες δαπάνες.
4. Για αγορές μικτής χρήσης, καταγράφετε το ποσοστό επιχειρηματικής χρήσης, ώστε να εκπέσει σωστά ο ΦΠΑ.
5. Ελέγχετε ότι τα παραστατικά διαβιβάζονται και χαρακτηρίζονται σωστά στο myDATA πριν την υποβολή της δήλωσης ΦΠΑ.
6. Ζητήστε από τον λογιστή σας έναν περιοδικό έλεγχο των δαπανών που περιλαμβάνονται στη δήλωση ΦΠΑ, ιδίως πριν την υποβολή αίτησης επιστροφής.